Ceza yargılamalarında sıklıkla karşımıza çıkan kurumlardan biri olan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), sanık hakkında mahkûmiyet kararının hukuki sonuç doğurmasını engelleyen son derece önemli bir usul kurumudur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinde düzenlenen bu müessese, suç işlediği sabit görülen sanığın sabıka kaydının temiz kalmasını ve cezanın belirli şartlar altında infaz edilmemesini sağlar. HAGB kararı verildiğinde, sanık 5 yıllık bir denetim süresine tabi tutulur ve bu süreyi kasıtlı bir suç işlemeden başarıyla tamamladığında hakkındaki kamu davası tamamen düşürülür.

1. HAGB Kararının Verilmesinin Şartları Nelerdir?

Mahkemenin bir ceza yargılaması sonucunda sanık hakkında HAGB kararı verebilmesi için kanunda aranan belirli koşulların kümülatif olarak gerçekleşmesi zorunludur. Bu şartlar şunlardır:

  • Sanığa hükmedilen cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası olması gerekir.
  • Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması (sabıka kaydının temiz veya HAGB sınırları içinde olması) gerekmektedir.
  • Mahkemede, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu bir kanaat oluşmalıdır.
  • Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı maddi zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi şarttır.
  • Sanığın HAGB uygulamasını kabul etmesi gerekir. Sanık kabul etmediği takdirde mahkeme hükmü açıklar.

2. HAGB Kararı Sabıka Kaydında (Adli Sicilde) Görünür mü?

Vatandaşlarımızın en çok endişe duyduğu hususlardan biri HAGB kararının sabıka kaydına yansıyıp yansımayacağıdır. HAGB kararları normal adli sicil kaydında (sabıka kaydı) veya adli sicil arşiv kaydında görünmez. Bu kararlar, Adli Sicil Kanunu uyarınca sadece hakim ve savcıların adli görevleri çerçevesinde sorgulayabileceği, Adalet Bakanlığı bünyesindeki özel bir sicil sisteminde saklanır. Bu nedenle, e-Devlet üzerinden veya adliyeden alınan genel adli sicil sorgulama belgelerinde HAGB kararları tamamen temiz görünür ve özel şirket iş başvurularında bir sorun teşkil etmez.

3. HAGB Kararının Silinmesi ve 5 Yıllık Denetim Süresi

HAGB kararının kesinleşmesiyle birlikte sanık hakkında 5 yıllık denetim süresi başlar (suça sürüklenen çocuklar için bu denetim süresi 3 yıldır). Bu 5 yıllık denetim süresi boyunca:

  • Sanık kasıtlı yeni bir suç işlemezse ve mahkemece belirlenmişse yükümlülüklere uygun hareket ederse, denetim süresi sonunda mahkeme davanın düşürülmesine karar verir.
  • Davanın düşürülmesiyle birlikte, özel sicildeki HAGB kaydı da tamamen silinir.
  • Önemli Uyarı: Denetim süresi başarıyla dolmasına rağmen UYAP sisteminde bu düşme kararları kendiliğinden işlenmeyebilir. Hak kaybı yaşamamak adına, süresi dolan HAGB kararını veren mahkemeye bir HAGB Silinmesi Dilekçesi vererek davanın resmi olarak düşürülmesi ve sicilin temizlenmesi talep edilmelidir.

4. HAGB Kararının Memuriyete, Güvenlik Soruşturmasına ve Polisliğe Etkisi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde yer alan memuriyete engel suçlar arasında HAGB kararları yer almaz. Dolayısıyla HAGB kararı, kural olarak memur olmaya engel teşkil etmemektedir. Ancak askeri kurumlar, Emniyet Genel Müdürlüğü (Polislik), Jandarma Genel Komutanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ve Adalet Bakanlığı (Zabıt katipliği, infaz koruma memurluğu vb.) gibi kurumların kendi özel kanunları ve yönetmelikleri uyarınca güvenlik soruşturması süreçleri yürütülür.

Geçmiş yıllarda idare tarafından HAGB kararı bulunan adayların güvenlik soruşturmaları doğrudan olumsuz sonuçlandırılmakta ve atamaları iptal edilmekteydi. Ancak Anayasa Mahkemesi ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun en son kararları uyarınca, HAGB kararının tek başına güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılmasına gerekçe yapılamayacağı, bu durumun adil yargılanma hakkına ve masumiyet karinesine aykırı olduğu açıkça kabul edilmiştir. Bu tür haksız elenmelerde idari yargıda iptal davası açılması gerekmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Daha detaylı bilgi ve hukuki danışmanlık talepleriniz için Ceza Hukuku sayfamıza göz atabilir veya İletişim sayfamız üzerinden büromuzdan randevu alabilirsiniz.

HAGB kararına karşı itiraz edilebilir mi?

Evet. HAGB kararlarına karşı tebliğ veya tefhimden itibaren 7 gün içinde kararı veren mahkemeye verilecek bir dilekçe ile itiraz edilebilir. İtirazı bir üst mahkeme (genellikle nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesi) inceler.

HAGB süresinde kasıtsız (taksirli) suç işlenirse HAGB açıklanır mı?

Hayır. HAGB'nin açıklanması veya bozulması için denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi gerekir. Trafik kazası gibi taksirli suçlar HAGB denetim süresinin ihlali sonucunu doğurmaz.

HAGB kaydı özel sektör iş başvurularında sorun olur mu?

Hayır. Özel sektör işverenleri sadece genel adli sicil kaydı talep edebilir. HAGB kararları bu belgede görünmediği için özel sektör başvurularında hiçbir hukuki sorun teşkil etmez.

1. Yargıtay Emsal Kararı

Yargıtay Ceza Genel Kurulu - Esas: 2023/159, Karar: 2026/9

Özet: HAGB kararının 5 yıllık denetim süresinin sorunsuz tamamlanmasının ardından, mahkemenin dosyayı ele alarak davanın düşmesine karar vermesi ve özel sicildeki kaydı tamamen sildirmesi zorunludur.

"...maddeleri uyarınca 2.240,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5...."
Kararın Tam Metnini Gör

2. Danıştay Emsal Kararı

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu - Esas: 2025/697, Karar: 2025/1913

Özet: Sanık hakkında verilen HAGB kararının memuriyete veya kamu görevine girişte tek başına engel teşkil etmeyeceği, güvenlik soruşturmasında olumsuz veri olarak doğrudan kullanılamayacağı vurgulanmıştır.

"...sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir...."
Kararın Tam Metnini Gör

3. Yargıtay Emsal Kararı

Yargıtay Ceza Genel Kurulu - Esas: 2024/93, Karar: 2024/148

Özet: HAGB kararlarına karşı yapılan itirazların sadece şekli yönden incelenemeyeceği, itiraz merciinin işin esasına (suçun sübutu ve delillerin sıhhati) girerek denetim yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

"...maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba ilişkin İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla yargılama yapan Yargıtay 9...."
Kararın Tam Metnini Gör