Avrupa'da Pasif Gelir Vizesi: Emekli Maaşıyla Yerleşilebilecek Ülkeler

Emeklilikte ya da düzenli bir yatırım geliriyle Avrupa'ya yerleşmek isteyenlerin karşısına çıkan ilk kavram pasif gelir vizesidir. Bu vizeler, ev sahibi ülkede çalışmadan geçinebileceğini kanıtlayan yabancılara oturum hakkı verir. Portekiz'de D7, İspanya'da non lucrativa, Yunanistan'da FIP, İtalya'da seçmeli ikamet (residenza elettiva) adıyla anılırlar; mantıkları aynıdır, eşikleri ve vergi sonuçları ise birbirinden ciddi biçimde ayrılır.

Bu rehberde altı ülkenin şartlarını, emekli aylığının hangi ülkede vergilendirileceğini belirleyen çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarını ve Türk emeklilerinin en sık gözden kaçırdığı SGK yoklama yükümlülüğünü ele alıyoruz.

Tutarlar hakkında uyarı. Aşağıdaki gelir eşikleri ve vergi oranları 2 Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir. Bu eşikler asgari ücrete veya IPREM gibi resmî göstergelere bağlı olduğu için her yıl değişir; konsolosluklar ayrıca kendi uygulama farklarını getirebilir. Başvuru öncesinde tutarların ilgili ülkenin Türkiye'deki konsolosluğundan teyit edilmesi zorunludur. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.

1. Pasif Gelir Vizesi Nedir, Hangi Gelirler Kabul Edilir?

Pasif gelir vizesi, adından da anlaşılacağı üzere çalışmadan elde edilen düzenli gelire dayanır. Ülkeler arasında ayrıntılar değişse de kabul edilen gelir kalemleri genellikle şunlardır:

• Emekli aylığı — kamu veya özel emeklilik ödemeleri; en güçlü kanıt sayılan gelir türüdür, çünkü ömür boyu ve düzenlidir.
• Kira geliri — Türkiye'deki taşınmazlardan elde edilen kira; kira sözleşmesi, tapu ve banka hesap dökümüyle belgelenir.
• Temettü ve faiz — şirket kâr payları, mevduat ve tahvil getirileri.
• Telif ve lisans gelirleri, bazı ülkelerde finansal yatırım getirileri.

Kritik ayrım şudur: bu vizeler kural olarak ev sahibi ülkede çalışma hakkı vermez. Maaşlı bir iş ya da yerel bir ticari faaliyet, gelirin "pasif" niteliğini ortadan kaldırır. Bazı ülkeler oturum izni alındıktan sonra çalışmaya izin verirken (Portekiz), bazıları vize süresince bunu kesin biçimde yasaklar (İspanya'nın non lucrativa vizesi). Bu fark, başvurulacak ülkenin seçiminde belirleyici olmalıdır.

İkinci kritik nokta: gelirin sürekliliği. Konsolosluklar tek seferlik satış kazancını ya da birkaç aylık hareketi yeterli görmez; tipik olarak son 6–12 aylık banka hareketi, gelirin kaynağını gösteren resmî belgeler ve bunların apostilli ve yeminli tercümeli hâlleri istenir.

2. Ülke Ülke Pasif Gelir ve Emeklilik Vizeleri

Portekiz — D7 Pasif Gelir Vizesi

Avrupa'daki en bilinen ve gelir eşiği en düşük seçenektir. Aranan asgari pasif gelir Portekiz asgari ücretine endekslidir; 2026 için aylık 920 avro düzeyindedir. Aileye eklenen her kişi için oran artar: eşe %50, her bağımlı çocuğa %30 ilave gelir aranır. Portekiz'de kalış yükümlülüğü esnektir — iki yıllık dönemde toplam 16 ay ülkede bulunmak yeterlidir.

Portekiz'in cazibesi yalnızca düşük eşikten gelmez: beş yıllık yasal ikametin ardından vatandaşlık başvurusu yolu açıktır. Ancak bu sürenin uzatılmasına ilişkin yasal tartışmalar sürmektedir; vatandaşlık beklentisiyle taşınacakların, taşınma anındaki yürürlükteki kuralı ayrıca teyit etmesi gerekir. D7'nin ayrıntılı başvuru adımları için Portekiz Pasif Gelir Vizesi Süreçleri yazımıza bakabilirsiniz.

İspanya — Non Lucrativa (Kâr Amacı Gütmeyen İkamet) Vizesi

İspanya'nın eşiği IPREM adlı resmî gösterge üzerinden hesaplanır: ana başvurucu için IPREM'in %400'ü, her bağımlı için %100'ü. 2026'da IPREM aylık 600 avro olduğundan, aranan gelir ayda 2.400 avro (yılda 28.800 avro), her bağımlı için ayda 600 avro düzeyindedir.

İspanya'nın altını çizmek gereken iki özelliği var. Birincisi, vize adı üstünde "kâr amacı gütmeyen"dir: İspanya'da çalışmak yasaktır. İkincisi, yatırım yoluyla oturum (golden visa) programı yürürlükten kaldırılmıştır; gayrimenkul alarak oturum almak artık mümkün değildir. Bu nedenle çalışmayacak yabancılar için non lucrativa fiilen tek ana yol hâline gelmiştir.

Yunanistan — FIP (Mali Bağımsız Kişi) Vizesi

Ege'nin karşı kıyısı, Kuşadası ve Söke'den bakıldığında coğrafi olarak en yakın seçenektir. Aranan gelir aylık 3.500 avro düzeyindedir; eş için %20, her bağımlı çocuk için %15 artar. İkamet izni üç yıllık verilmekte, yenileme için ülkede fiilen bulunma aranmaktadır.

Yunanistan'ı emekliler için öne çıkaran asıl unsur vergidir: yurt dışı kaynaklı emekli aylığını Yunanistan'a taşıyanlar için %7 sabit oranlı özel rejim uygulanmakta ve bu rejim 15 yıl sürebilmektedir. Rejimden yararlanmak için başvurudan önceki altı yılın en az beşinde Yunanistan'da vergi mukimi olmamak ve vergi mukimliğini fiilen Yunanistan'a taşımak gerekir.

İtalya — Seçmeli İkamet (Residenza Elettiva) Vizesi

İtalya, gelir eşiğini yıllık yaklaşık 31.000–32.000 avro düzeyinde tutar; eş için yaklaşık %20, her bağımlı çocuk için %5 ilave aranır. İtalya'nın en katı olduğu nokta gelirin niteliğidir: çalışmadan gelen, istikrarlı ve süreklilik arz eden gelir aranır ve konsolosluklar bu konuda oldukça seçicidir.

Vergi tarafında iki ayrı rejim vardır. Emekliler için olanı, Güney İtalya'nın küçük belediyelerine (nüfus eşiği ve kapsanan bölgeler mevzuatta ayrıca düzenlenmiştir; deprem bölgelerindeki bazı belediyeler için özel hükümler vardır) yerleşen yabancı kaynaklı emekli aylığı sahiplerine tanınan %7 sabit orandır. İkincisi, yüksek servetli yeni mukimlere yönelik maktu vergi rejimidir; bu rejimin yıllık tutarı 2026 itibarıyla yükseltilmiştir ve emekli profilinden ziyade yüksek yurt dışı geliri olanlara hitap eder.

Malta — Malta Emeklilik Programı (MRP)

Malta'nın programı bir vize değil, bir vergi mukimliği rejimidir ve doğrudan emekli profiline göre kurgulanmıştır. Temel şart, başvurucunun vergiye tabi gelirinin en az %75'inin emekli aylığından oluşmasıdır. Malta'ya aktarılan yurt dışı emekli aylığı %15 oranında vergilendirilir; ancak yıllık asgari bir vergi tutarı (bağımlı başına ilave tutarla birlikte) her hâlükârda ödenir. Bu yapı, Malta'yı yalnızca belirli bir gelir düzeyinin üzerindeki emekliler için avantajlı kılar: aylığı düşük olan bir emekli, asgari vergi tabanı nedeniyle efektif olarak daha yüksek oran öder.

Programın diğer şartları arasında kapsamlı özel sağlık sigortası, Malta'da yılda ortalama belirli bir süre bulunma ve başvurunun yetkilendirilmiş bir aracı (ARM) üzerinden yapılması yer alır — doğrudan bireysel başvuru kabul edilmez.

Güney Kıbrıs — Kategori F ve Geçici İkamet ("Pink Slip")

Güney Kıbrıs iki ayrı yol sunar. Kategori F daimî ikamet izni, yurt dışından gelen güvenceli gelir şartına dayanır ve eşiği Avrupa ölçeğinde oldukça düşüktür (yıllık on bin avronun altında bir taban, bağımlılar için artar). Geçici ikamet izni ise yıllık gelir ve ülkedeki banka bakiyesi bakımından daha yüksek rakamlar arar, çalışma hakkı vermez ve yıllık yenilenir.

Vergi tarafında Güney Kıbrıs, yurt dışı kaynaklı emekli aylığı için düşük oranlı sabit bir vergilendirme seçeneği sunar; mükellef her yıl bu sabit oran ile genel tarife arasında seçim yapabilir. Miras vergisi bulunmaması da planlama açısından dikkate alınan bir unsurdur.

3. Asıl Mesele Vize Değil, Vergi Mukimliğidir

Pasif gelir vizesi başvurularında en sık yapılan hata, meseleyi bir belge işi olarak görmektir. Oysa vize alındıktan sonra hayatı belirleyen şey vergi mukimliğinin nereye taşındığıdır. Kural olarak bir ülkede bir takvim yılında 183 günden fazla bulunan kişi o ülkenin vergi mukimi sayılır ve dünya çapındaki geliri orada beyana tabi hâle gelir.

Yunanistan'ın %7'lik, İtalya'nın %7'lik, Malta'nın %15'lik rejimleri tam da bu nedenle vergi mukimliğinin fiilen taşınmasını şart koşar. "Altı ayı Türkiye'de, altı ayı orada geçiririm; hem oturumum olur hem vergimi Türkiye'de öderim" kurgusu çoğu durumda çalışmaz: bu rejimlerin tamamı asgari fiilî bulunma süresi arar ve süre tutmazsa rejim düşer.

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları (ÇVÖA) devreye burada girer. Türkiye'nin taraf olduğu anlaşmalar OECD Model Anlaşmasını esas alır ve emekli aylıkları bakımından ikili bir ayrım yapar:

• Özel sektör emekli aylıkları — model anlaşmanın 18. maddesi uyarınca kural olarak yalnızca kişinin mukim olduğu ülkede vergilendirilir. Yani Portekiz'e yerleşip orada vergi mukimi olan bir Türk emeklisinin özel emeklilik geliri, kural olarak Portekiz'de vergilendirilir.
• Kamu görevinden doğan emekli aylıkları — 19. madde uyarınca kural olarak aylığı ödeyen devlette vergilendirilir. Devlet memuru olarak emekli olmuş bir kişinin aylığı, çoğu anlaşmada Türkiye'de vergilendirilmeye devam eder.

Bu genel kuraldır ve her anlaşmada aynı değildir. Bazı anlaşmalar kaynak devlete de vergileme hakkı tanır, bazıları belirli tutarın üzerindeki ödemeler için istisna getirir. Taşınmadan önce, gidilecek ülke ile Türkiye arasındaki anlaşmanın ilgili maddesinin metin üzerinden okunması gerekir; genel geçer bilgiyle hareket etmek burada maliyetli olur.

4. Türk Emeklisi İçin Kritik Nokta: SGK Yoklama Yükümlülüğü

Bu, yurt dışına yerleşen Türk emeklilerinin en sık gözden kaçırdığı ve aylığın kesilmesiyle sonuçlanan konudur.

Aylık yurt dışında da ödenir. Türkiye'den bağlanan emekli aylığı, yurt dışına yerleşildiğinde kural olarak kesilmez; SGK'ya yerleşilen ülkenin bildirilmesi ve ödemenin yapılacağı hesabın güncellenmesi yeterlidir. SGK, hayatta olunduğunun teyidi için belirli aralıklarla yaşam belgesi isteyebilir; bu belge Türk konsolosluğundan veya bulunulan ülkenin yetkili makamından alınır.

Asıl tuzak, 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı borçlanmasıyla emekli olanlardadır. Bu kapsamda aylık bağlananlar, yurt dışında altı aydan uzun süre kalırlarsa, altı aylık sürenin dolmasından itibaren üç ay içinde SGK'ya yoklama belgesi vermek zorundadır. Belge, kişinin yurt dışında çalışıp çalışmadığını ve ikamete dayalı sosyal yardım alıp almadığını tespit etmeye yarar. Belge verilmezse aylık kesilir; sonradan belge sunulduğunda ve çalışma ya da sosyal yardım tespit edilmediğinde aylık kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanır.

Yani yurt dışı borçlanmasıyla emekli olmuş bir kişi için "Avrupa'ya yerleşmek" tek başına bir sorun değildir; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemek sorundur. Taşınma planı yapılırken bu takvim baştan kurulmalıdır.

5. Sağlık Güvencesi ve Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri

Pasif gelir vizelerinin istisnasız tamamı geçerli ve kapsamlı sağlık sigortası şartı arar. Burada iki ayrı katman vardır:

• Vize aşaması: genellikle ev sahibi ülkede geçerli, belirli bir teminat tutarını karşılayan özel sağlık sigortası poliçesi istenir. Türkiye'deki genel sağlık sigortası (GSS) kapsamı bu şartı tek başına karşılamaz.
• Yerleşim sonrası: Türkiye'nin bazı Avrupa ülkeleriyle ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri vardır ve bu sözleşmeler sağlık yardımlarından yararlanma bakımından imkân tanıyabilir. Ancak kapsam ülkeden ülkeye değişir; her ülkeyle sözleşme bulunmadığı gibi, bulunan sözleşmelerin sağlık başlığı da her zaman aynı genişlikte değildir. Gidilecek ülke bakımından bu ayrıca kontrol edilmelidir.

Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, ileri yaşta özel sağlık sigortası priminin beklenenden yüksek çıkması veya mevcut hastalıkların teminat dışı bırakılmasıdır. Bu kalem, taşınma bütçesine gelir eşiğinden bağımsız olarak ayrıca yazılmalıdır.

6. Uzun Dönem İkamet ve Vatandaşlığa Giden Yol

Pasif gelir vizeleri geçici oturum izinleridir; ancak çoğu, kalıcı statüye giden bir yol açar:

• AB uzun dönem ikamet statüsü: AB üyesi bir ülkede beş yıl kesintisiz ve yasal ikamet eden üçüncü ülke vatandaşları, ilgili ülkenin iç mevzuatındaki ek şartları da sağlamak kaydıyla uzun dönem ikamet statüsüne başvurabilir. Bu statü, süre sınırı olmaksızın ikamet ve genellikle çalışma hakkı verir.
• Vatandaşlık: süreler ülkeden ülkeye değişir ve neredeyse tamamı dil sınavı ile fiilî ikamet şartına bağlıdır. Yalnızca oturum kartı taşımak, ülkede fiilen bulunmamak vatandaşlık süresini işletmez; birçok ülke uzun süreli yurt dışı kalışlarda süreyi keser.

Çifte vatandaşlık bakımından Türk hukuku engel çıkarmaz; Türk vatandaşlığından çıkma zorunluluğu yoktur. Ancak gidilecek ülkenin çifte vatandaşlığa izin verip vermediği ayrıca kontrol edilmelidir.

7. Sık Yapılan Hatalar

• Geliri tek seferlik hareketlerle göstermek. Satılan bir taşınmazın bedelinin hesapta durması "düzenli gelir" değildir; konsolosluk süreklilik arar.
• Apostil ve tercümeyi son ana bırakmak. Gelir belgeleri, adli sicil kaydı ve nüfus kayıtları apostilli ve yeminli tercümeli istenir; bu evrakların çoğunun geçerlilik süresi vardır ve erken alınan belge randevu gününde eskimiş olabilir.
• Vergi mukimliğini hesaba katmamak. Oturum izni alındığı hâlde 183 gün kuralı gözetilmezse, hem hedef ülkenin avantajlı rejiminden yararlanılamaz hem de iki ülkede birden beyan yükümlülüğü doğabilir.
• SGK bildirimlerini atlamak. Özellikle yurt dışı borçlanmasıyla emekli olanlar için yoklama belgesi yükümlülüğü aylığın kesilmesiyle sonuçlanır.
• Çalışma yasağını hafife almak. İspanya gibi ülkelerde vize süresince çalışmak, yenilemenin reddine ve oturumun sona ermesine yol açar.
• Türkiye'deki taşınmazı yönetecek kimseyi bırakmamak. Kira tahsili, tapu işlemleri ve dava takibi için noterde düzenlenecek bir vekâletname yeterlidir; yurt dışındayken bu vekâletname Türk konsolosluğunda da düzenlenebilir.

8. Ters Yön: Türkiye'ye Yerleşmek İsteyen Yabancı Emekliler

Aynı soru Türkiye için de sorulmaktadır ve büromuza gelen taleplerin önemli bir kısmı bu yöndedir. Türkiye'de emeklilik amaçlı ayrı bir "emeklilik vizesi" kategorisi bulunmaz; yabancılar kısa dönem ikamet izni (taşınmaz maliki olma veya diğer sebepler) üzerinden yerleşir. Kuşadası, Didim ve Çeşme hattında bu talebin yoğunlaştığı görülmektedir.

Bu yolda dikkat edilecek başlıklar taşınmaz alımında askerî yasak bölge kontrolü, tapudaki takyidatlar, zorunlu değerleme raporu, ikamet iznine esas 200.000 ABD doları değer şartı ve yabancı kaydına kapatılmış mahalleler listesidir. Ayrıntı için Oturum ve Vatandaşlık Hukuku sayfamıza bakabilir, yabancı müvekkiller için hazırladığımız İngilizce rehbere Retiring in Türkiye sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Pasif gelir vizesi başvurusu, taşınma öncesi vergi planlaması ve Türkiye'deki mal varlığının yönetimi konusundaki talepleriniz için Oturum ve Vatandaşlık Hukuku ve Vergi Hukuku sayfalarımıza göz atabilir veya İletişim sayfamız üzerinden büromuzdan randevu alabilirsiniz.